من بازي اي که محمد، م.ن.ش، نسيم و نيلوفر شروع کرده اند را با اين عنوان اصلاح مي کنم و ادامه مي دهم. "کتاب هايي که جان من را گرفتند تا تمام شدند":

۱-کليدر- اين کتاب از جلد سوم به بعد سرشار از سخنراني هاي جناب دولت آبادي است. هر بار که آقاي گل محمد خان زبان مي گشايند تريبوني به دست آقاي نويسنده مي افتد و ايشان تا سه صفحه را سياه نکنند از خر تريبون پايين نمي آيند.

۲- صيد قزل آلا در آمريکا- دوست عزيز بنده ريچارد براتيگان در اين کتاب که ظاهرا شاهکارشان محسوب مي شود از اعصاب آدم شال گردن درست مي کنند.در اين کتاب يک فرد که ماهيگير هم هست هي و هي صحبت مي کند. آقاي براتيگان حيف شما نبود؟

۳- يک روز پس از شادي- رنه بازن- نمي دانم خود رنه خان انقدر مستعد بوده اند يا آقاي صنعوي مترجم. ولي به هرحال اين کتاب جدا انسان را مي کشد.

۴- آنک انسان- نيچه- کتاب کوچکي است ۲۰۰ صفحه هم نمي شود. ولي آقاي نيچه در آن تا جايي که توانسته اند با زبان بچه گانه اي از خودشان تعريف کرده اند. خواننده اول باورش نمي شود، بعد خنده اش مي گيرد و در آخر مي خواهد خودش را بزند.

۵- جنگ و صلح- تولستوي در توصيف روابط  انساني و مسخره کردن زندگي ها استاد است. ولي خدا نکند به توصيف حوزه هاي مردانه بيفتد. بيچاره مي کند. يکي از اين حوزه ها ميدان جنگ است. هرچند در جاهايي عالي کار کرده ولي به نظر مي رسد در بيشتر صحنه هاي جنگ چندين بار خودکار خالي کرده.

۶- ژرمينال- امیل زولا- وقتي يک کتاب سر منشا تغييرات بزرگ معرفي مي شود. وقتي همه انقلابيون يک نسل يک کتاب را به همراه خرسشان کنار تختشان گذاشته اند... وقتي.. آن وقت است که بعضي از آدم هاي جو گير مي روند و آن کتاب را مي خوانند و در حين خواندن اشک هايشان را هم قورت مي دهند.

۷- ليلا دختر ايراني- اين يکي تهوع آور است. در تمام عمرم کتابي به اين بدي نديده ام. اين کتاب شامل ۱۴داستان کوتاه است. انتخاب ۱۴ داستان بد از ۱۴ نویسنده مختلف هنری است که هر کسی ندارد ولی آقای شجا الدین شفا در این کار کاملا موفق شده اند.

۸- هويت- ميلان کوندرا- اين يکي مشکل از نويسنده نيست بلکه آقاي همايون پور مترجم هنرنمايي کرده اند. من شک دارم خود اين آقا فهميده باشد دقيقا چي نوشته.

اين بود انشاي من... در پايان من لیموبانو، دیوانه، امین، ترانه، مریم، احسان و یک مرد را به اين بازي دعوت مي کنم. که البته مي توانند با آرامش خاصي بنده را خيط نمايند.

اهميت داشتن اين عادت ها براي من كه زندگي ام پر از تغييرات و ريسك هاي گنده است خيلي جالب است. انگار تعمدي در زندگي من بوده كه به صورت دائم در زندگي ام تغيير ايجاد كنم، هرچند دركنارش چهار دست و پا به عادت هايم چسبيده ام. امروز داشتم فكر مي كردم شايد من بايد همان زن خانه دار بشوم كه همه زندگي اش بچه ها و شوهرش است. صبح ها بچه هايم را با لبخند بيدارشان كنم، بهشان دانه بدهم، روانه شان كنم و شب هم به حرف هاي تك تك اعضاي خانواده ام گوش بدهم، ببوسمشان، خانه را مرتب كنم و بعد يك ساعت در جايم دراز بكشم و به روز فكر كنم. شايد من آنطوري خيلي خوشحال تر باشم. با يك زندگي پر از عادت هاي كوچك...

اما از این حرفهای گربه وار که بگذریم من فکر می کنم ۷۰ درصد زندگی عادته. بدون عادتها آدمها روانی می شن. خدا عادته، عشق عادته و ازون بالاتر امید عادته...

آلکس دوتوکویل-تاریخدان و فیلسوف

عصر که داشتم موهاشو شونه مي کردم بهش گفتم مامان خانم قوز نکن، صاف بشين که اينا هي نيان بهت بگن مادر! گفت يادت باشه هيچ وقت به هيچ زن مسني نگي مادر.
بهش گفتم تو پير نيستي...

برگشتنه از شرکت تو اتوبوس نشسته بودم و درحالي که با لبه کثيف شيشه ور مي رفتم فکر مي کردم. به اينکه چه جوري ۵ نفر همزمان وارد اين واحد شديم و بعد سه نفر مونديم و با هم اين واحد رو از صفر ساختيم. اين که من و رئيس چقدر اولش از هم بدمون ميومد. و رئيس چقدر سعي کرد من رو محجبه کنه يا يادم بده که دختر نبايد صداش شنيده بشه. ياد اينکه چقدر همکارم آدم خوبي بود و چه قدر سوتي هاي اول کار منو استتار کرد و اينکه چقدر شوخ بود.

و الان مي بينم که ما سه نفر واقعا با هم دوست بوديم، با وجود همه تفاوتهاي فاحشي که با هم داشتيم. و اينکه چقدر هواي هم رو داشتيم حتي وقتي به خاطر همين تفاوتها از هم دلخور مي شديم. بعد يه لحظه فکر کردم چقدر دلم براي همه شان تنگ مي شود حتي براي اون نگاه هاي عجيب همکار جديد.
بعدش حسابي بغضم گرفت. اگه امروز صبح ازم مي پرسيدن حتما به اين بغض مي خنديدم.

بيوگرافي: بورقاني در سال 1338 در شرق تهران دنيا آمد. پدرش بنا بود و او تا وقتي که وارد کار خبرگزاري شد تابستان ها بنايی مي کرد.رشته تحصيلي اش جغرافيا بود.
شاید بشود بخشی از پرونده کاریش رو این طوری خلاصه کرد: خبرگزاري پارس، خبرگزاري جمهوري اسلامي، نماینده ايرنا در سازمان ملل، معاونت مطبوعاتي وزارت ارشاد، مشاور وزير کشور، عضو کميسيون امنيت ملي مجلس

در مجلس مخالفانش پرونده اي از دوران مطبوعاتي اش ارائه کردند و متهم به اختلاسش کردند. خودش جايي به دوستانش گفته ای کاش من هم متهم سياسي مي شدم چون فکر اينکه حتي يک نفر هم اين اتهام را باور کند عذابم مي دهد. مي گويند مي ترسيد دوباره کانديد مجلس شود. مي ترسيد بار اتهام بعدي کاملا لهش کند. به خصوص این یک سال آخر عمرش که دائم بین دادگاه های مختلف در رفت و آمد بود.

احمد بورقاني حامي تعداد زيادي از روزنامه هايي بود که از آنها يک عالمه خاطره داریم و نماينده دوره اي که ما بچه مدرسه ای ها توي تاکسي ها بحث مي کرديم که مي شه همه چيز رو بهتر کرد و خاتمي نماينده استکبار نيست. دوره اي که يادم مي آيد به بابام مي گفتم خوشحالم که تو اين زمان زندگي مي کنم. خداحافظ آقاي روزنامه نگار... ما با آدم ها چه می کنیم؟

بماند که تو اين دو روز حسابي آبروم رفت. می خواستیم با تفریحات سالم خوش بگذرونیم. روز اول تصميم گرفتم با نيلوفر بريم يک رستوران دنجي که از قبل ميشناختم. يه ساعتي نشسته بوديم که ديدم دورمون خالي شده و دو تا پيشخدمت زل زدن به ما. يه ذره چشم غره رفتم و ديدم نخير نيششان هم باز شد. گفتم وقتمون تموم شده؟ يکشيون گفت همين الان هم زياد نشستين!

با اين آبروريزي، شب شروع کردم به جشنواره فکر کردن. با آمارگيري معلوم شد که بليطي گير نخواهد اومد و موند سينما و موزه هنرهاي معاصر که اونم بسته بود. کلا در محدوده ولي عصر سه سينما فيلم غير جشنواره اي داشتن. و ما فيلم اقليما رو انتخاب کرديم. وارد سالن که شديم يکي داد زد اون طرف نمي شه بشينين چسب زديم. تو ردیف ما ۳ تا صندلی سوراخ بود. سقف سينما هم در جاهايي کنده شده بود و سيستم گرمايش هم خاموش بود. ظاهرا برای این تعداد کم نمی صرفید روشنش کنن. از سرما مرديم . من آدم به شدت ترسويي هستم ولي هرکاري کردم نشد که يه ذره بترسم. خلاصه با مف اويزان(متعلق به بنده) از سينما خارج شديم و سوار تاکسي اي شديم که آن هم بخاري نداشت.

کلا به شدت نگرانم نيلوفر اين ميزباني من رو جايي تعريف کنه! 

نظر همكاران بنده:
همكار اول (ليسانس عمران امير كبير): زيغ
همكار دوم (ليسانس مكانيك تهران): ذيق
همكار سوم (فوق ليسانس برق علم و صنعت):ضيغ. اين همكار نزديك بود سر درستي نظرش دعوا كنه.

نحوه درست نوشتن "ضيق" هست. مشابه كلمه مضيقه كه معني تنگي و كمي مي ده.

ولی ما کي کلاهک دار شديم؟

من تو دبيرستاني درس خوندم که مانتوهايي مثل کيسه کفن و مقنعه هايي چونه دار و تا مچ دست داشت. روز اولي که از مدرسه تعطيل شديم سرم رو انداخته بودم پايين و با لپهاي قرمز تند تند مي رفتم تا به خونه برسم. احساس مي کردم با اون وضع مضحک ترين آدم دنيا شده م. وقتي وارد دانشگاه شدم ديگه مانعي نبود، اما من هيچ وقت نتونستم از اين مقنعه هايي که به زحمت تا سر شونه مي رسن بپوشم. 

یا چند هفته پيش بود که با مادرم رفته بوديم سونوگرافي. نخير ۶ قلو نبود. رفته بودم ببينم زانويم دچار يک بيماري مرگ بار شده يا نه. در این آزمایش یک پروب مغناطیسی رو از نوک پا تا وسط شکم حرکت می دهند. ۵-۶ ساعتي تو مطب نشستيم. همون موقع ها بود که فهميدم دکتره مَرده. مثل مادر مرده ها حاضر بودم هر کاري بکنم که دکتره تغيير جنسيت بده!(مامانم يه عالمه به قيافه م خنديد) حالا به آدمي مثل من اگه پيشنهاد بدن بين بيمارستان زنانه و مردانه يکي رو انتخاب کنه، چي کار ميکنه؟ بين پارک زنانه و مردانه چطور؟ بين دنياي مردانه و زنانه چطور؟

یا یه چیز کلی تر: اصلا ما که برق کلاهک تاریخ در ميان موهايمان پيداست، چطور مي توانيم به چيزي مثل درستی منطق در زندگي، مذهب، کفر، اخلاق و... معتقد باشيم؟

شرکت کردن تو فرآيندهايي مثل کنکور يا گرفتن پذيرش چيز عجيبيه. آدم تمام تلاشش اينه که يک چک ليست رو پر کنه. رزومه... بله... ريز نمره... بله... توصيه نامه... بله... خوب چک ليست تکميل شده و بنده منتظرم يکي بياد و دو دستي موفقيت رو تقديمم کنه.

زهره- دوست جديدم- معتقده که آدم ها با نيروي خواستنشون مي تونن به همه چي برسن و ما حتما موفق مي شيم. من با نيروي خواستن موافقم، ولي نه به اين شکل. به نظر من نيروي خواستن ما موقع تماس با "وروردی های دنیا" اثر خودش رو ميذاره ( تو اينجا ميشه موقع نوشتن مدارک يا نامه زدن به استاد). نه اينکه يک نيرو به صورت standby تو دنيا بچرخه و کار من رو پيش ببره. شانسی در کار نيست. آدم مشتاق کارهاش رو بهتر انجام ميده و در ديگران اثر خوبي مي ذاره.

امروز با يک گروه از دوستام رفته بوديم کوه و تو راه راجع به موضوعات مختلفي صحبت مي کرديم. کم کم متوجه شدم که چند نفر از دخترها، چندين بار جمله هايي تو مايه جمله بالا را به کار برده اند. و مسئله اين نيست که آیا تعداد زيادي از دختران زيبا واقعا احمق هستند، يا اينکه دختران زيباي باهوشي هستند که تعدادشان هم کم نيست. مسئله بغضي است که در اين جمله به ظاهر روشنفکرانه نهفته است.

بحث زيبايي اي که مي تواند منجر به حماقت شود، بحث دو دو تا چهارتاس: اگر يک نفر همه افکارش را در يک جهت قرار دهد در جنبه هاي ديگه ضعيف مي شود. اما اگر يک دختر زيباي احمق واقعا موجود حقيري است، پس نبايد اين قدر براي من مهم باشد که با اين اصرار رويش تاکيد کنم. از اون طرف هم هست. جمله اي مثل " واه دختره سرش رو مثل مرغ کرده تو کتاب و حرفهاي قلنبه سلنبه، با اون قيافش". اين جمله هم نشان مي دهد که يک جاي ديگر دارد مي سوزد.

هرچند اين يک مورد دخترانه بود ولي به نظرم ميشه تعميمش داد. اين همون بحث "بغض نداشته" هاست

از طرف ديگه تحصيل ذهن اين افراد رو گسترش مي داد و آنها به تدريج با شرايط زندگي بهتر آشنا مي شدند. که با توجه به خانواده هاي محرومشان براي همه آنها قابل دسترسي نبود. پس مفهوم جديدي اهميت پيدا مي کرد: عدالت. آرزوي بشر که از "بغض نداشته ها" به وجود مي آيد. بغضي که آدم ها را پر از کينه مي کند. شما هيچ آدم موفقي را نمي بينيد که از اينکه عدالت درموردش رعايت نشده شاکي باشه. عدالت آرزوي محرومان، فقرا، زشت رويان و... است. آرزوي عدالت چيزي است که باعث مي شود که کمونيستي مثل چاورز با مسلماني مثل احمدي نژاد حرفي براي گفتن داشته باشد. اين بغض تا اندازه اي در مردم معمولي شهرها هم وجود داشت. بنابراین جوانان مذهبي و کمونيست (دانشجو و غير دانشجو) به شدت در فضاي متشنجي قرار داشتند و جهان هم درسایه انقلاب های سرخ بود.

تناقض محيط جديد با مذهب سنتي + اين بغض، فضا را براي مانور روحانيون باز کرد. از طرفي شاه مي خواست دانشجوها کم کم با فضاي جديد آشنا شوند، پس شدت عمل به خرج نمی داد. و وقتي فهميد چه اتشي به راه افتاده که دير شده بود. دانشجويان زياد بودند و در آرزوي "قهرماني در تغيير": پس یکی از ابزارهای مناسب براي جرقه زدن شدند. اشتباه شاه اين بود که چند تغيير اصلي را "در جامعه اي که تغيير را نمي خواست" هم زمان انجام داد و در عين حال مي خواست دمکرات هم باشد. به نظر من انقلاب و جمهوری با چند تا اشتباه بی موقع، به این جامعه تحمیل شد: ملت ما هنوز سیستم قدرت تک نفره می خواست حالا اسمش شاه باشه یا ولایت فقیه.

اصولا مي گويند با افزايش سن، آدم به زواياي مختلف شخصيتش بيشتر آشنا مي شود. مثلا من بعد از ۲۴ سال سن کم کم دارم به اين موضوع پي مي برم که آدم خيلي با مزه اي هستم. چرا که احساس مي کنم ظرفيت هايم اينجا کشف نشده و بايد تشريف محترمم را ببرم خارج و چند تا نمره درخشان هم آنجا بگيرم. چه اشکالي داره آدم به جاي "دو" چند تا "tw0 " مي گيره. عزيز من بشين حداقل بخش خانه داري رو تقويت کن که بعدا به يه دردي بخوري. آره خانم مهندس...